Ikaluit WG Ikaliviit Kangitjutait Tuhagutikhainik Ilaa
Uqatiaqniga: Ikaluit WG Ikaliviit Kangitjutait Tuhagutikhainik Ilaa
Tuhaagutikhait takuhimayait ihuakhakimayut avatiligiyiit ovalo Inuit ikpinagutainik Ukiuktaktumi Ikaliviit amigaitjutait. Takpaani haumianik tuhaagutikhait ilauyut piksanik ilanganut Ukiuktaktumi Ikaliviit ovalo Ulu. Tugaagutaa ataanguyauyuk piksait ikaluit piffiliugutait Inuit nunalaanginik. Hanianik titigakhimayuk “PCBs, DDTs, Hg”. Ataani piksakaktut ikalunik ilangit ovalo ikaluit ukhuit. Titigakhimayuk “Naamagutait ilanganut-tamaat, halumaigutainut ilanganut Ikaliviit ataaniitut ovalo ataaniitut tahapkonanga nuutitikatakhimayut tagiumi. Aupayaaktuk Ikaliviit pihimayut tagiumit nigikataktait ovalo nigiyainit. Ikaliviit angiyumik nikikaktut nigitiagutainik ukhuit omega-3mik.” Kaanganik talikpiani tuhaagutikhait titigakhimayut” Amigaitut hulihimayainit pilaagutainik, pilaaktunik, nakuutjutait ovalo naamagutait Ikaliviit.” Hamani titigakhimayut “Hilat aalanguktigutait” ovalo piksakaktut hikinimik haniani titigakhimayuit. Ataani piksait nuvuyat ovalo nipaluktut ovalo anugit. Titigakhimayut “anugit” ovalo “Nipaluit” ovalo “Unaliktut unakutait ikpinagilaaktait imait naniivianit, ilauyut mikhitigutait kuvitjutait.”
Ataani piksat nunami, hikut ovalo tagiuk. Nunami piksakaktut Inuit Nunalaat, iglukaktunik, Inukaktunik ovalo kingmiit ovalo piffit. Piksat takupkaiyut ikpinagutait Ikaliviit Nunakakaatkunut inuuhiit. Nunami piksat takuyut tahiit ovalo kuugait ovalo ikaliviit. Piksat Inunik takuyut Inuit ikalukhiulikpaktut tagiumi atukhutik ikalukhiugutainik ikakuugutit ovalo kuugaini atukhutik kakivait takulaaktut. Ilauyut pingahut Inuit katitikhimayut ikualaaktitlugit. Ilauyut Inutkutjat, nutagak ovalo anguti pilaktuk ikalunik. Piksait takupkaiyut nuutitigutainik Kauyimayainik ikaluit ovalo ikaluit atugutait imainik ovalo atugutait Inuukatigiini.
Hamani piksat nunami takuyut tagiumik hungayaaktut kinguit. Hanianik piksat ahigukhimayut hikut tagiumi kaangani titigakhimayut “Ubluit ahiguktivaktut”. Hamani titigakhimayut “Aalangugutait hilat ikpinagilaaktait ikalukhiukvikhait”. Piksat tagiumi maliit ilauyut titigagutainut “Hikut kanugitjutait”. Ataani piksat takupkaiyut nunami ikalukhiuktunik kuugainik pihimayainik “Ikaliviit ilaulaaktut Salmonut tamamik tahiinik ovalo tagiumi”. Hamani piksakaktut kayat kuvyiktuktut ikalunik ovalo titigakhimayait “Salmon pilikpaktut ilaani kuvyainik Ukiuktaktumit.” Talikpiani kitkani tuhaagutikhait piksakaktut Ikalivinik. Titigakhimayut “aalanguktigutait itiyainik imait ikilitilaaktait hugaakhiuktut pilaagutaihhik.” Titigakhimayuk “Aalanguktigutainik atugutainut” ovalo hamaniitut “Ikaliviit itimilaaktut imainik ovalo ungahiktumut tagiumut auyami ilaa, hilat aalangugutainit pilinmata.”
Talikpiani tuhaagutikhait titigakhimayut “ilautjutait kanugitumik hugaamik” ataani piksakaktut ikalunik takupkaiyut salmonik ovalo ikaluuyait pihimayainit piksait salmon kuugami nunainik ovalo aipaa tugaakhimayut piksainik mikitkiyait ikaluit. Piksat titigakhimayut “nigitjutait Ikaliviit aalanguliktut ilaa, ikaluuyait amigaititlugit” ovalo “Salmon aatjikutainik nigivaktut. Ataani piksa titigakhimayuk “Pilikpaktut Salmon amigailiktut Kanatami Ukiuktaktumi ovalo ikaluit salmonik takuhimayut.” Kitkani tuhaagutikhait piksakaktut aalatkiit ikaluvaluit; krill ovalo titigakyimayuk “Amphipods (mikiyut, kinguitut ikaluit) ikpinagiyait nigiyainik Ikaliviit nanikiak” ovalo Ikaliviit nigilikpaktut aalatkiinik hunavalunik” tugaakhimayuk krill piksait tikuakhimayut nikikhainik ikaluit tagiumit. Talikpiani ataani, piksat takuyut tagiumi piksait ikaluit kinguanik tugaakhimayut titigagutainik “Hivuliuyut kaayunavyaktumi imait ikayulaaktut Ikaliviit angilitigutainik.”
Kinguliani tuhaagutikhait ataaniitut piksait tagiumi takupkaiyut inuuhiit Ikaliviit. Haumiani titigakhimayut “Ikaliviit Inuuhitjutait” Ataani piksakaktut nunamik tahiiniklu ovalo piksait tagiut. Piksat takuyut tahiit kuugaitut takuhimayait piksait ilaututait Ikaliviit maniinit mikiyut ikaluit, angiyut ikaluit ovalo inikniit, higaihimayut. Piksat titigakhimayut “Ilangit nunakatigiit ovalo Ikaliviit tahimiilaaktut.” Hanianik piksat tahiinit kuugakaktut tagiumut. Ikaluit maniinit, iniknimut takuyait tahimi ovalo titigakhimayuk “Ukiumi tahiit” aalanik piksait aalanik ilanganut tahiit ovao titigakhimayuk ukiumi imait inuuhiit takupkaihimayut tahiit kuvilikpaktut kuugainut tagiumut. Tugaagutait piksat maniit mikhaanut mikiyut ikaluit naluuyaktut tagiumut inikniguligaagamik ovalo utilikpaktut tahianut maniliuligiaganik ovalo iniktigiaganik inuuhiit, Titigakhimayuk “Ukiakhami nuutitigutait”. Piksat Inuit hinaanik kuugat ikalukhiuktut ikalivinik. Piksat titigakhimayut “Upingaami nuutitigutait.” Tagiumi piksait ikalunik ovalo kayak Inumik kuvyiktuktut. Titigakhimayuk “tagiumit ikaliviit maniliulikpaktut ovalo ukiumi tahiinik” ovalo “Auyami tagiumi nigilyut.”

